Qazon bağın ən çox baxılan, eyni zamanda ən çox səhv salınan hissəsidir. Görünən hissə — yaşıl xalça — cəmi bir neçə santimetrdir; nəticəni isə altındakı 20–30 santimetrlik hazırlıq qatı müəyyən edir. Abşeronda bu qat olmadan qazon iyul istisində ləkə-ləkə saralır.
İki variant: rulon və toxum
Rulon qazon döşəndiyi gün hazır görüntü verir, alaq otu ilə mübarizə minimuma enir, lakin materialın özü baha başa gəlir və ilk 3–4 həftə çox sıx suvarma tələb edir. Toxum qazonu ucuzdur və kök sistemi yerli şəraitə daha yaxşı uyğunlaşır, amma tam örtük 8–12 həftə çəkir və bu müddətdə alaq nəzarəti vacibdir. Uşaq və ev heyvanı olan həyətlərdə rulon, geniş və büdcəli sahələrdə isə toxum daha çox seçilir.
Xidmətə nələr daxildir
- Sahənin təmizlənməsi, köhnə örtüyün və alaq köklərinin çıxarılması;
- Alt qatın planlaşdırılması — su binadan uzağa axacaq maillik, çuxurların doldurulması;
- Drenaj həlli: gil qruntda çınqıl qatı və ya nöqtəvi drenaj;
- Münbit qatın gətirilməsi, səviyyələndirilməsi və yüngül valaqlanması;
- Avtomatik suvarma xəttinin döşəmədən əvvəl çəkilməsi və çilədicilərin örtük üzrə yerləşdirilməsi;
- Rulonun döşənməsi (dama-dama, tikişsiz birləşmə) və ya toxumun bərabər səpilməsi, üst örtük;
- Valaqlama, ilk bol suvarma və ilk biçilməyə qədər qulluq təlimatı.
Nə vaxt salınır
Toxum üçün ən yaxşı vaxt sentyabr–oktyabrdır: torpaq isti, hava sərin olur, alaq təzyiqi azalır. İkinci pəncərə mart–aprelin əvvəlidir. Rulon qazon mart–iyun və sentyabr–noyabr aylarında döşənə bilər; iyul–avqustda döşəmə mümkündür, lakin gündə bir neçə dəfə suvarma tələb edir və risklidir.
Müştəri nəyi hazırlamalıdır
Sabit su təzyiqi olan mənbə vacibdir — yeni qazonun ilk həftələrində suvarmanın bir gün kəsilməsi belə örtüyü itirə bilər. Avtomatik suvarma planlaşdırılırsa, elektrik nöqtəsi hazır olmalıdır. Sahədə tikinti tullantısı və ya beton qalığı varsa, bu, hazırlıq işlərinin həcmini artırır və əvvəlcədən bildirilməlidir.
Qiymətə nə təsir edir
Sahənin ölçüsü və forması (əyri-üyrü kənarlar material itkisini artırır), maillik və planlaşdırma həcmi, gətirilən torpağın miqdarı, drenaj ehtiyacı, rulon və ya toxum seçimi, avtomatik suvarmanın daxil olub-olmaması. Texnikanın girə bilmədiyi həyətlərdə rulonun əl ilə daşınması əlavə əmək tələb edir.
İlk mövsümün qulluğu
Yeni qazonun taleyi ilk 8 həftədə həll olunur. Bu dövrdə suvarma qısa, lakin tez-tez olur — məqsəd üst qatı nəm saxlamaqdır. Kök dərinləşdikcə rejim tərsinə çevrilir: daha az, amma daha dərin. İlk biçilmə ot 8–10 santimetrə çatanda, quru səthdə və iti bıçaqla aparılır; bir dəfədə hündürlüyün üçdə birindən çoxu kəsilmir. İlk ay ərzində ağır mebel və avtomobil qazonun üstündə saxlanılmır, kənarlar isə bordürlə qorunur ki, ot yollara keçməsin.
Nəyi əhatə edir
- Alt qat və maillik düzgün qurulur — yağışdan sonra gölməçə qalmır.
- Suvarma xətti qazondan əvvəl çəkilir, sonradan örtüyü kəsmək lazım gəlmir.
- Çilədicilər örtüşmə ilə yerləşdirilir, quru ləkələr yaranmır.
- Toxum qarışığı yay istisi və günəş-kölgə nisbətinə görə seçilir.
- İlk biçilməyə qədər dəqiq suvarma və qulluq təlimatı verilir.
İş necə gedir
- 1Ölçmə və variantın seçimiSahə ölçülür, torpaq və drenaj vəziyyəti qiymətləndirilir, rulon və ya toxum variantı büdcə və müddətə görə seçilir.
- 2Alt qatın hazırlanmasıKöhnə örtük və alaq kökləri çıxarılır, səth maillik verilməklə planlaşdırılır, lazım olduqda drenaj qoyulur.
- 3Suvarma sistemiBoru xətti çəkilir, çilədicilər örtüşmə prinsipi ilə yerləşdirilir və sınaq işə salınır.
- 4Döşəmə və ya səpinRulon tikişlər dama-dama düşməklə döşənir və ya toxum iki istiqamətdə bərabər səpilib üst qatla örtülür.
- 5Valaqlama və ilk suvarmaSahə valaqlanır, bol suvarılır və ilk biçilməyə qədər qrafik izah edilir.
Tez-tez verilən suallar
Rulon qazon nə vaxt üzərində gəzmək olar?
Yüngül gəzinti üçün adətən 2–3 həftə, aktiv istifadə üçün 5–6 həftə gözləmək lazımdır. Bu müddətdə kök alt torpağa keçir və örtük yerindən tərpənmir.
Qazonu nə qədər tez-tez biçmək lazımdır?
Aprel–iyunda həftədə bir, iyul–avqustun istisində iki həftədən bir. Yay aylarında biçmə hündürlüyünü artırmaq lazımdır — uzun ot kökü kölgələyir və torpağı qurumadan qoruyur.
Kölgəli həyətdə qazon alınırmı?
Gündə 3–4 saat birbaşa günəş varsa, kölgəyə dözümlü qarışıqla mümkündür. Daha az işıqda örtük bitkiləri və ya dekorativ mulça daha praktik həlldir.
Avtomatik suvarma olmadan qazon salmaq olar?
Texniki olaraq mümkündür, lakin Abşeron yayında əl ilə suvarma nadir hallarda kifayət edir. Ən azı sahəni zonalara bölən sadə vaxt relesi quraşdırmaq tövsiyə olunur.
Köhnə qazonu bərpa etmək olar, yoxsa yenisini salmaq lazımdır?
Örtüyün 60 faizdən çoxu sağlamdırsa, aerasiya, üst səpin və gübrələmə ilə bərpa mümkündür. Daha pis vəziyyətdə yenidən salmaq həm daha ucuz, həm də daha davamlı çıxır.
